Nakit akışı tablosunu ilk kez hazırlarken

Yeni başlayan işletmelerin en sık yaşadığı sorunlardan biri, kâğıt üzerinde kâr ederken bankada para kalmamasıdır. Faturalar kesilmiş, satışlar yapılmış ama kira günü geldiğinde ödeme yapacak para yoktur. Bu sorunun adı nakit akışı sorunudur ve basit bir tabloyla büyük ölçüde önlenebilir.

Kâr ile nakit aynı şey değil

Bir müşteriye bugün fatura kestiğinde, muhasebe açısından gelir elde etmiş olursun. Ama müşteri sana 60 gün sonra ödeme yapacaksa, o para 60 gün boyunca senin kasanda değildir.

Aynı şekilde, tedarikçine malı bugün öderken satışını üç ay sonra yapabilirsin. Kâğıt üzerinde kâr eden bir işletme, bu zamanlama farkları yüzünden kolayca nakit sıkıntısına düşebilir.

Nakit akışı tablosu, paranın ne zaman gireceğini ve ne zaman çıkacağını gösterir. Amacı, parasız kalacağın günü önceden görmektir.

Basit bir tablo nasıl kurulur?

Karmaşık bir yazılıma ihtiyacın yok. Bir hesap tablosu programı yeterlidir. Tabloyu şöyle düşün:

• Sütunlar: Aylar (önümüzdeki 6 ya da 12 ay)
• Satırlar: Para girişleri, para çıkışları ve dönem sonu bakiyesi

1. Dönem başı nakit

İlk satıra, ayın başında elinde (kasada ve bankada) bulunan toplam parayı yaz.

2. Nakit girişleri

Paranın gerçekten hesabına gireceği aya göre yaz, faturayı kestiğin aya göre değil.

• Peşin satışlar
• Vadeli satışlardan tahsilatlar
• Diğer girişler (kredi, ortak sermayesi vb.)

3. Nakit çıkışları

Burada en sık yapılan hata, bazı kalemleri unutmaktır. Tipik çıkışlar:

Kalem	Not
Kira	Genellikle sabit, unutulmaz
Maaşlar ve sigorta primleri	Çalışan varsa
Tedarikçi ödemeleri	Vade tarihine göre
Vergiler	KDV, geçici vergi gibi dönemsel ödemeler sık unutulur
Mali müşavir ücreti	Aylık sabit gider
Fatura ve abonelikler	Elektrik, internet, yazılım
Kredi taksitleri	Varsa
Kendine çektiğin para	Bu da bir çıkış

En sık unutulan kalem: Vergi ödemeleri. Özellikle KDV, sattığın ürünün fiyatının içindedir ama senin paran değildir. Bu parayı harcarsan ödeme zamanı geldiğinde zor durumda kalırsın.

4. Dönem sonu nakit

Dönem başı nakit + girişler − çıkışlar = dönem sonu nakit

Bir ayın dönem sonu nakdi, bir sonraki ayın dönem başı nakdi olur.

Tabloyu okumak

Tabloyu hazırladıktan sonra şu soruya bak: Hangi ayda dönem sonu nakit eksiye düşüyor?

O ay, önlem alman gereken aydır. Önceden görürsen seçeneklerin vardır:

• Müşterilerinle daha kısa vadeli ödeme konuşmak
• Tedarikçilerinle daha uzun vade istemek
• Bazı harcamaları ertelemek
• Gerekirse önceden finansman aramak

Son dakikada fark edersen ise seçeneklerin çok daralır.

Gerçekçi olmak için birkaç kural

1. Tahsilatları iyimser yazma. Müşteriler çoğu zaman geç öder. Söz verilen tarihten biraz sonrasını yazmak daha gerçekçidir.
2. Giderleri eksik yazma. Emin olmadığın giderleri de ekle; fazla tahmin etmek, eksik tahmin etmekten iyidir.
3. Bir güvenlik payı bırak. Her ay en az birkaç aylık sabit giderini karşılayacak bir nakit tamponu hedefle.
4. Kendi maaşını unutma. Kendine çektiğin para da işletmeden çıkan bir nakittir.

Ne sıklıkla güncellenmeli?

Nakit akışı tablosu bir kez hazırlanıp unutulacak bir belge değildir. En azından ayda bir kez, gerçekleşen rakamlarla güncelle ve önümüzdeki ayların tahminini yeniden gözden geçir.

Gerçekleşen ile tahmin edilen arasındaki farklar, işletmen hakkında sana çok şey öğretir: Hangi müşteriler geç ödüyor, hangi giderler beklenenden yüksek, hangi aylar daha zayıf.

Özet

• Kâr etmek, nakit sahibi olmak demek değildir.
• Basit bir tablo, parasız kalacağın ayı önceden gösterir.
• Girişleri paranın gerçekten geleceği aya göre yaz.
• Vergi ödemelerini ve kendine çektiğin parayı unutma.
• Tabloyu her ay güncelle.

İlk tablon mükemmel olmayacak. Ama hiç olmamasından çok daha iyidir.